Terug naar overzicht

Cobouw: 'Bouwproces benaderen vanuit een nieuw perspectief'

Nieuws
11 april 2023 4 minuten
Berri de Jonge 11

"Bouwproces benaderen vanuit een nieuw perspectief"

Artikel uit Cobouw maart 2023.

Van een traditioneel bouwbedrijf naar een fabriek die huizen produceert: met zijn Slimme Huizenfabriek zet bouwbedrijf Plegt-Vos een grote stap naar industrialisatie en robotisering. “We benaderen het bouwproces vanuit een nieuw perspectief”, zegt innovatiemanager Berri de Jonge.

De Slimme Huizenfabriek

De Slimme Huizenfabriek van Plegt-Vos in Almelo maakt mogelijk wat in de innovatieve auto-industrie al tientallen jaren gemeengoed is: geïndustrialiseerde, gerobotiseerde en gestandaardiseerde bouwproductie. Op basis van een ‘standaardchassis’ levert de huizenfabriek producten af die technisch grotendeels identiek zijn, maar qua verschijningsvormen kunnen verschillen. Afgelopen zomer rolden de eerste kant-en-klare houten geveldelen van de lopende band. En hoewel het productieproces nog volop wordt gefinetuned, zal de fabriek dit jaar voldoende gevels produceren voor 1.000 woningen, verwacht De Jonge.

“En dat is nog maar het begin. We hebben nu één productiehal in gebruik, waarmee we, als het hele proces goed is ingeregeld, naar schatting een jaarproductie van 4.000 kunnen halen. Maar er is op de locatie ruimte voor vijf productiehallen, waarmee we de productie zouden kunnen opschroeven naar circa 7.500 tot 10.000 per jaar.”

058 PlegtVos 127 De Tippe2

Anders bouwen

Een kleine tien jaar terug – de economische crisis had de bouwsector zwaar getroffen – besloot Plegt-Vos ‘anders’ te gaan bouwen. “Vakmensen verlieten de bouw en keerden niet meer terug. Daar komt bij dat de materiaalkosten fors zijn gestegen en dat duurzaamheid en circulariteit belangrijker zijn dan ooit. Continuïteit is voor ons belangrijk, daarom móésten we het wel anders gaan doen”, zegt De Jonge.

Om te beginnen viel de keuze op hout, een biobased bouwmateriaal waarmee Plegt-Vos – ook eigenaar van een timmerfabriek in Langeveen – al jarenlang ruime ervaring had. Vervolgens ontwikkelde het bedrijf het concept voor een fabriek, waar delen van woningen onder de meest ideale omstandigheden geproduceerd kunnen worden. “We hebben in het bijzonder gekeken naar de productie van vrachtwagens. De verhouding tussen geproduceerde volumes en de aangeboden variatie is vergelijkbaar met de bouw.”

02 06 2022 De Fotoloods Plegt Vos Opening Almelo 4web

Robots

In de Slimme Huizenfabriek van Plegt-Vos – een investering van 20 miljoen euro – voert een lopende band langs robots die de assemblage voor hun rekening nemen. Een robot brengt vervolgens steenstrips aan, wat en passant 100 tot 120 metselaars vervangt. Aan het einde van de rit rolt een kant-en-klaar geveldeel van de band. De andere delen van de woning worden vanuit de timmerfabriek in Langeveen als complete modules aangevoerd, inclusief kabels, leidingen en installaties. Op de bouwplaats worden de onderdelen gemonteerd tot een woning. Binnen een dag is een woning wind- en waterdicht. Maximaal vijf weken later is de woning gebruiksklaar. “De bouwplaats is voor ons het laatste station van de fabriek”, zegt De Jonge.

De voordelen van deze bouwmethode zijn navenant: snelheid uiteraard, kostenbesparing en veel grotere voorspelbaarheid op de bouwplaats. “Daarmee verhogen we de kwaliteit en kunnen we flink besparen op faalkosten.” Vooralsnog is een huis uit de fabriek in deze aanloopperiode ongeveer 3 tot 5 procent goedkoper dan een traditioneel gebouwd huis.

“Maar we verwachten dat we straks 10 tot 20 procent goedkoper kunnen produceren, volgens onderzoek van McKinsey.”

Plegt Vos fotodag 10 februari 2022 43

Procesoperators

Nog een voordeel: de productie vraagt weinig personeel en de medewerkers hoeven bovendien geen verstand te hebben van bouwen. Het zijn vooral procesoperators. “En omdat de arbeidsomstandigheden er prettiger zijn dan op een bouwplaats en bijvoorbeeld parttime werken eenvoudiger is te realiseren, is het ook voor vrouwen een aantrekkelijke baan. Ongeveer een derde van de medewerkers is vrouw. Daarmee boren we meteen ook een groot potentieel aan medewerkers aan.”

De Slimme Huizenfabriek is een voorbeeld van innovatie zoals die maar mondjesmaat voet aan de grond krijgt in de bouwsector. De oorzaak? De Jonge: “De bouw is een traditionele wereld. We zoeken altijd naar zekerheden. Wat jammer, maar begrijpelijk is. De strikte wet- en regelgeving werkt ook remmend. Gemeenten zijn daardoor vaak voorzichtig. We moeten soms echt moeite doen om ze te overtuigen dat onze houten woningen voldoen aan alle wettelijke eisen. Soms gaan innovatieve projecten na een lange voorbereiding en veel overleg niet door omdat de verantwoordelijk ambtenaar het uiteindelijk toch niet aandurft.”

Plegt Vos fotodag 10 februari 2022 48

Handling

Innovatie gaat verder dan alleen nieuwe materialen, processen of bouwmethoden ontwikkelen en toepassen. “Het raakt het hele proces. Het gaat ook om efficiënte logistiek en handling op de bouwplaats. Je kunt prachtige geprefabriceerde gevelelementen aanvoeren, maar als een timmerman er een koevoet onder zet, omdat het element niet past, gaat de boel kapot en heb je een kostenpost.”

In de bedrijven is een cultuuromslag nodig, meent De Jonge. “Je moet vanuit een ander perspectief naar het bouwproces kijken en helemaal opnieuw beginnen met de vraag: wat is er nodig om snel, duurzame, betaalbare huizen te kunnen bouwen? Daarvoor moet je ook – of misschien wel juist – mensen aantrekken die helemaal niet uit de bouwsector komen en met een frisse blik naar de bouw kijken. Op onze eigen innovatieafdeling werken mensen met allerlei achtergronden, maar geen enkele bouwkundige. De valkuil daarvan is dat je als innovatieafdeling te ver voor de troepen uit gaat lopen. Daarom is het belangrijk dat je het samen met het hele bedrijf innoveert.”

Onze verhalen

Verhalen, nieuws en meer

Uitdagende vacatures

Regelmatig slimme bouwupdates ontvangen?