Bouwt en Ontwikkelt: 'Fabrieksmatige woningbouw is de oplossing'

Nieuws

25 februari 2025 4 minuten

Verhaal lezen

Artikel uit Nederland Bouwt en Ontwikkelt februari 2025

Ontwikkelende bouwer Plegt-Vos is de trotse bezitter van de Slimme Huizenfabriek en een badkamerfabriek. Traditioneel bouwen is niet helemaal overboord gezet, maar in de visie van het familiebedrijf vraagt de enorme bouwopgave om een industriële aanpak. Betaalbaarheid, duurzaamheid en arbeidspotentieel vragen om die richting.

Plegt-Vos is gespecialiseerd in woningbouw en zoekt daarin aldoor naar innovatie. 'Jezelf steeds weer verbeteren in waar je goed in bent', omschrijft Commercieel Directeur Bart Kuipers van Plegt-Vos Midden als de bedrijfsfilosofie. Een daaruit voortkomende grote innovatie is de Slimme Huizenfabriek. In deze fabriek zetten robots jaarlijks meer dan duizend kant-en-klare woningen en woningcomponenten in elkaar. Hout in plaats van beton is daarbij in toenemende mate het belangrijkste bouwmateriaal.

Het familiebedrijf met een historie van ruim 120 jaar heeft zijn wortels in het oosten van het land, maar met het hoofdkantoor in Hengelo en vestigingen in Assen, Hengelo, Rotterdam en Utrecht wordt vrijwel het gehele land bestreken. Hiertoe beschikt het bedrijf ook over meerdere productielocaties: de Slimme Huizenfabriek met locaties in Almelo en Langeveen en een badkamerfabriek in Almelo. Naast nieuwbouw van woningen en appartementen behoort ook verduurzaming, renovatie en transformatie van de bestaande bouw tot de kernactiviteiten.

Integraal

Plegt-Vos is zowel bouwer als ontwikkelaar, vertelt Kuipers: 'Voor een klant kunnen we als gedelegeerd ontwikkelaar optreden en het hele RO-traject, de ontwerpfase en aansluitend de uitvoering verzorgen. We kunnen ook een project ontwikkelen vanuit een eigen grondpositie of op basis van een tender. En dat eventueel samen met een andere partij. Voor elk project zoeken we naar de beste oplossing.’

Plegt-Vos heeft een eigen infra & milieutak voor grondonderzoek, sloop, bouwrijp en uiteindelijk woonrijp maken van een plot. 'Wij kunnen woningbouw dus vanaf het voortraject tot en met de oplevering integraal doen. Waarbij ontwikkelen wel duidelijk in dienst staat van bouwen. Dat wil zeggen, vanuit een ontwikkeltraject moet er zicht op zijn dat we over een aantal jaren met de uitvoering kunnen starten.'

'Houtbouw vanuit de Slimme Huizenfabriek bespaart 80% CO2 emissies'

Op de plank

Traditionele bouw schuwt Plegt-Vos niet – verschillende projecten worden nog op die manier uitgevoerd – maar de specialisatie naar een conceptuele en industriële aanpak is duidelijk ingezet. 'Vanuit het Netwerk Conceptueel Bouwen werken wij met product-marktcombinaties (PMC’s). Voor elke doelgroep hebben wij een woning op de plank liggen, zoals de levensloopbestendige woning, de starterswoning, de gezinswoning, appartementen enzovoorts. De duurdere onderdelen van een woning, zoals de constructie, badkamer, keuken en installatie-unit zijn op de verschillende woonconcepten afgestemd. En naast geveldelen, wanden, vloeren en dakconstructies leveren wij vanuit onze fabrieken ook complete modulaire woningen van hout.' Volgens Kuipers heeft een architect daarbij nog altijd meer dan voldoende ontwerpvrijheid. Ook voor renovatie kunnen conceptuele PMC-oplossingen worden aangeboden.

3D en 2D

Modulaire bouw is een bijzondere tak van de industriële bouwer Plegt-Vos. 'Je hebt het dan over 3D-producten in onderscheid van de 2D-producten die in de Slimme Huizenfabriek geprefabriceerd worden. Deze kant-en-klare modules worden op locatie afgeleverd en hoeven daar alleen maar gekoppeld en gestapeld te worden. Wij maken deze modules van hout, dus lichtgewicht in verband met het transport en ook zeer duurzaam en biobased. Deze modulaire woningen worden veelal door woningcorporaties, maar bijvoorbeeld ook door het Rijksvastgoedbedrijf, afgenomen als flexwoningen voor verschillende doelgroepen. Ze hebben de kwaliteit en uitstraling van permanente woningen en kunnen ook weer gemakkelijk op een andere locatie neergezet worden.' In Odijk in Bunnik leverde Plegt-Vos recent 48 modulaire woningen van hout op.

Biobased

Houtbouw vanuit de Slimme Huizenfabriek bespaart 80% CO2-emissies ten opzichte van betonbouw, zegt Kuipers. 'Enerzijds sla je CO2 op in het hout, anderzijds heb je met fabrieksbouw minder uitstoot, met name ook op de bouwplaats. Je vermijdt dat er bijvoorbeeld tien onderaannemers met een busje naar het werk komen. Tot 20 meter hoog is een appartementengebouw volledig in houtbouw uit te voeren, zij het nog wel op een betonfundering. Daarboven wordt in de regel nog gekozen voor een hybride uitvoering met deels beton. Dat is nu nog een kwestie van kosten. Met pure houtbouw kun je technisch al wel een stuk hoger, maar vanwege onder andere de brandveiligheid en constructieve eisen gaat dat gepaard met extra maatregelen. Om het toch betaalbaar te houden kiezen we dan voor hybride oplossingen.' De verwachting is dat langzaam maar zeker gebruik van beton verder afneemt; er zit dus nog veel meer CO2-beparing aan te komen. Dat zal mede gebeuren door naast hout ook andere biobased materialen te gaan toepassen, met name isolatiemateriaal. 'Wij onderzoeken en testen al wel biobased isolatiemateriaal, zoals hennep en vlas. Maar voor grootschalige woningbouw is er momenteel nog te weinig gegarandeerd aanbod. Zodra dat er wel is, staan wij als eerste in de rij.' Innovatieve aandacht gaat met name ook uit naar losmaakbaarheid van bouwmaterialen en bouwproducten in het kader van circulariteit.

02 06 2022 De Fotoloods Plegt Vos Opening Almelo 4 aangepast

Voordelen fabrieksbouw

Fabrieksbouw zal in de visie van Plegt-Vos zijn opmars voortzetten. Volgens Kuipers zijn de voordelen van industriële woningbouw groot en speelt er ook een zekere noodzaak. 'Het arbeidspotentieel is niet toereikend voor de enorme woningbouwopgave die we als land hebben. Daar komt bij dat er op de bouwplaats steeds meer talen worden gesproken en dat leidt gemakkelijk tot fouten.' De voordelen van een industriële aanpak zijn sneller, duurzamer en betaalbaarder bouwen. De geconditioneerde omstandigheden in de fabriek trekken ook een ander, breder arbeidspotentieel aan. 'In de Slimme Huizenfabriek is dertig procent van de collega’s vrouw.' En een ander voordeel van onze industriële aanpak is dat omwonenden van een bouwplaats minder hinder en overlast ondervinden, door minder vervoersbewegingen. En een niet onbelangrijk voordeel is volgens Kuipers ook dat er minder verspilling van (rest) materialen plaatsvindt. 'Wij realiseren nu al zeventig procent minder afval door geïndustrialiseerd bouwen.'

Heycop en Haarrijn

In het vergelijkend onderzoek ‘Woningconcepten en hun prestaties’ (2024) van duurzaamheidsexpert Marjet Rutten staat Plegt-Vos voor de Milieu Prestatie Gebouwen (MPG) op de tweede plaats en bevindt zich op alle onderdelen in de top-5, tekent Kuipers aan. Aansprekende projecten uit de fabrieken van Plegt-Vos zijn ook in het Utrechtse te vinden. Heycop bijvoorbeeld: een eigen ontwikkeling van 416 duurzame appartementen voor woningcorporatie Woonin en belegger CBRE (midden- en vrijesectorhuur). Project Haarrijn voor woningcorporatie Cazas Wonen betreft een project bestaande uit 53 eengezinswoningen en 30 woonzorg- appartementen. 'Het bijzondere is dat deze woningen worden opgetrokken met houten casco en gevels. Echt duurzaam dus!'

Sinds de opening in 2022 zijn in de Slimme Huizenfabriek onderdelen voor ruim 1.600 woningen per jaar van de lopende band gerold. Met de toekomstige productie-uitbreiding moeten dat er nog een stuk meer worden. Plegt-Vos is ervan overtuigd dat betaalbare, duurzame, circulaire woningbouw op de benodigde schaal voor een belangrijk deel van slimme fabrieksmatige productie moet komen.